PHÁT TRIỂN TƯ DUY CỦA BẠN (1)

Bạn có kiểu tư duy nào? Hãy trả lời các câu hỏi sau đây về trí thông minh. Bạn hãy đọc từng câu rồi cho biết bạn tán thành hay không tán thành với câu đó.

1. Trí thông minh là một điều rất cơ bản về con người bạn và bạn không thể thay đổi được nó nhiều.

2. Bạn có thể học được nhiều kiến thức mới, nhưng bạn không thể thực sự thay đổi được mức độ thông minh của mình.

3. Dù trí thông minh của bạn ở mức độ nào thì bạn vẫn luôn có thể thay đổi được chút ít.

4. Bạn luôn có thể tạo ra những thay đổi đáng kể đối với mức độ thông minh của mình.

Các câu 1 và 2 thể hiện kiểu tư duy cố định. Các câu 3 và 4 thể hiện kiểu tư duy phát triển. Bạn đồng ý với tư duy nào hơn? Bạn có thể dung hòa giữa hai ý kiến, nhưng phần lớn mọi người đều thiên về một kiểu tư duy nhất định. Bạn cũng có thể có niềm tin về các khả năng khác. Bạn có thể thay thế từ “trí thông minh” ở trên bằng “năng khiếu nghệ thuật”, “năng khiếu thể thao”, hay ”kỹ năng kinh doanh”. Đó không chỉ là các năng lực mà còn là các phẩm chất cá nhân của bạn nữa.

Hãy đọc các nhận định sau đây về tính cách và phẩm chất con người và cho biết bạn tán thành hay không tán thành với mỗi câu.

1. Bạn là một tuýp người nhất định, và không thể làm gì nhiều để thực sự thay đổi điều đó.

2. Dù thuộc tuýp người nào, bạn vẫn luôn có thể thay đổi bản thân một cách đáng kể.

3. Bạn có thể làm mọi việc theo cách khác đi, nhưng những yếu tố quan trọng thể hiện con người bạn vẫn không thể thay đổi được.

4. Bạn luôn có thể thay đổi những điểm cơ bản về con người mình.

Ở đây, các câu 1 và 3 thể hiện tư duy cố định, còn câu 2 và 4 thể hiện tư duy phát triển. Bạn đồng ý với câu nào hơn? Nó khác gì so với lối tư duy của bạn về trí thông minh không? Có thể đấy. “Tư duy về trí thông minh” có vai trò quan trọng trong những tình huống liên quan đến năng lực trí tuệ. Còn “tư duy về tính cách” tác động tới những tình huống liên quan đến phẩm chất các nhân – ví dụ, mức độ phụ thuộc, hợp tác, quan tâm, hay kĩ năng xã hội của bạn ra sao. Tư duy cố định khiến bạn chú trọng tới sự đánh giá của người khác; còn tư duy phát triển khiến bạn quan tâm tới việc trau dồi bản thân. Dưới đây là một số cách suy nghĩ nữa về các kiểu tư duy:

* Hãy nghĩ về một người có tư duy cố định mà bạn biết. Hãy để ý việc họ không ngừng tìm cách chứng tỏ bản thân và nhạy cảm ra sao khi họ sai hoặc mắc lỗi. Có bao giờ bạn thắc mắc tại sao họ lại cư xử như vậy không? (Bản thân bạn có thể không) Bây giờ thì có bạn có thể thấy mọi việc sáng tỏ dần rồi đấy.

* Hãy nghĩ về một người có kỹ năng tư duy phát tiển mà bạn biết – một người hiểu rằng các phẩm chất quan trọng là điều có thể cải thiện được. Hãy để ý cách họ đối mặt với trở ngại và những việc họ làm để trau dồi bản thân. Đâu là những điều bạn muốn thay đổi hay thách thức mình?

* Bây giờ, hãy tưởng tượng rằng bạn vừa đăng ký một lớp học thêm ngoại ngữ. Sau vài buổi học, giáo viên gọi bạn đứng lên trước lớp và đặt ra hết câu hỏi này đến câu hỏi khác.

Hãy đặt mình vào kiểu tư duy cố định. Năng lực của bạn đang bị thách thức. Bạn có thể cảm thấy ánh mắt của mọi người trong lớp đổ dồn về phía mình không? Bạn có cảm thấy giáo viên đang nhìn bạn với vẻ dò xét không? Hãy cảm nhận sự căng thẳng đó, hãy cảm nhận cái tôi của bạn gồng lên và run rẩy. Bạn còn có suy nghĩ và cảm xúc gì khác nữa?

Bây giờ, hãy đặt mình vào kiểu tư duy phát triển. Bạn là người mới học ngoại ngữ - vì thế mà bạn mới có mặt ở đây. Bạn tới đây để học. Giáo viên là người giúp bạn hoc tập. Hãy cảm nhận sự căng thẳng thoát khỏi bạn; hãy cảm nhận đầu óc bạn mở mang thế nào.

Thông điệp đưa ra là: Bạn có thể thay đổi tư duy của mình.

CAROL S. DWECK
(Tâm Lý Học Thành Công)

BẠN CỦA NHÂN KHANG